Podeszwa w butach trekkingowych - jaka twardość i bieżnik sprawdzą się w górach?

Na leśnych ścieżkach doskonale sprawdzą się podeszwy, które zginają się przy każdym kroku, a na kamienistym podejściu ważniejsze stają się stabilne podparcie stopy i skuteczna ochrona przed urazem. Z kolei w błocie o przyczepności decyduje m.in. kształt bieżnika. Dlatego podeszwa w butach trekkingowych powinna być dopasowana przede wszystkim do podłoża. Jak porównać jej sztywność, amortyzację i przyczepność przed zakupem?

Najważniejsze informacje:

• elastyczna podeszwa sprzyja wygodnemu marszowi po łatwych trasach. Sztywniejsza daje lepsze podparcie na kamieniach i przy większym obciążeniu;
• nawet dobry bieżnik ma ograniczenia na mokrych korzeniach, wygładzonych kamieniach i oblodzeniu;
• głębokie, szerzej rozstawione klocki bieżnika pomagają w błocie. Na litej skale liczą się również mieszanka gumy i powierzchnia jej kontaktu z podłożem;
• logo producenta podeszwy nie wystarcza do oceny jej właściwości. Należy sprawdzić rozwiązanie zastosowane w konkretnym modelu;
• sztywność konstrukcji buta, twardość gumy i amortyzacja to różne cechy. Sztywny but może jednocześnie dobrze amortyzować krok.

Co oznacza twardość podeszwy butów trekkingowych?

Jaka podeszwa w butach górskich uznawana jest za twardą? Określenie to bywa nieprecyzyjne. Może bowiem opisywać stykającą się z podłożem gumę, odczucie pod stopą lub odporność całego buta na zginanie. Tymczasem gumowa podeszwa zewnętrzna odpowiada głównie za kontakt z nawierzchnią, warstwa pośrednia uczestniczy w amortyzacji, a elementy usztywniające wpływają na podparcie. Miękka wkładka nie oznacza, że but łatwo się zgina, a sztywna konstrukcja nie musi oznaczać braku amortyzacji.

Na co warto zwrócić uwagę, wybierając buty trekkingowe damskie lub męskie? Na zginanie wzdłużne, czyli unoszenie przodu buta względem pięty. Nie bez znaczenia jest również odporność na skręcanie, która okazuje się przydatna na nierównym podłożu. Porównując ze sobą poszczególne modele warto sprawdzać opis ich konstrukcji. Sama grubość podeszwy niewiele mówi bowiem o jej sztywności.

Sztywność podeszwy butów trekkingowych a różne rodzaje trasy

Na ubitych ścieżkach i łagodnych szlakach elastyczniejszy but ułatwia przetaczanie stopy od pięty do palców. Przy lekkim plecaku może zapewniać wystarczające podparcie, bez nadmiernego ograniczania ruchu. Na długich odcinkach z wystającymi kamieniami bardziej usztywniona konstrukcja pomaga równomiernie rozłożyć nacisk pod stopą. Przydaje się też podczas stawania na niewielkich stopniach skalnych. Z kolei na kamienistych szlakach i przy dużym bagażu sprawdzi się sztywna, odporna na skręcanie konstrukcja.

Sztywność podeszwy butów trekkingowych należy dobierać przede wszystkim do rodzaju planowanej trasy, z uwzględnieniem masy plecaka, długości wędrówki i indywidualnych upodobań. Większe obciążenie zwiększa znaczenie podparcia, ale nie oznacza automatycznie potrzeby zakupu najcięższego modelu.

Jaki bieżnik w butach trekkingowych na błoto, kamienie i mokre szlaki?

Buty trekkingowe męskie lub damskie z wypukłymi elementami bieżnika to idealny wybór na miękkie podłoże. Wyraźne klocki zagłębiają się w ziemi, a szersze kanały między nimi ułatwiają odprowadzanie błota. Z kolei na stromym zejściu znaczenie mają również krawędzie klocków i ukształtowanie części piętowej, które wspierają hamowanie.

Jaka podeszwa na skalisty szlak? W tym przypadku głębokość bieżnika nie rozstrzyga o przyczepności. Ważna jest mieszanka gumy i powierzchnia, którą podeszwa butów trekkingowych opiera się o skały. Bardzo wysokie, wąskie klocki mogą uginać się na twardej nawierzchni. Na trasach mieszanych warto szukać kompromisów, by utrzymać stabilny kontakt z podłożem, a jednocześnie przyczepność na wilgotnej, miękkiej nawierzchni.

Przyczepność butów trekkingowych – od czego zależy?

Przyczepność zależy od składu mieszanki gumy, kształtu bieżnika i rodzaju podłoża. Bardziej miękka mieszanka gumy może zapewniać lepszą przyczepność, ale często szybciej się ściera. Twardsza zwykle lepiej znosi zużycie. Liczy się również cały projekt podeszwy. Kupując buty w góry warto sprawdzić nazwę zastosowanego rozwiązania oraz jego przeznaczenie. Przykładowo, podeszwy Vibram różnią się od siebie składem mieszanki gumy i nie tylko. Samo logo marki nie informuje więc, jak but zachowa się na mokrym kamieniu, błocie czy twardej drodze.

Jakie znaczenie ma amortyzacja w butach trekkingowych?

Amortyzacja łagodzi wstrząsy podczas stawiania kroków, co można docenić zwłaszcza na długich zejściach i twardych, kamienistych ścieżkach. Odpowiada za nią przede wszystkim podeszwa środkowa, często wykonana z pianki EVA lub poliuretanu. Dobra amortyzacja w butach trekkingowych powinna łączyć tłumienie uderzeń ze stabilnym podparciem stopy. Bardzo miękki but może być przyjemny podczas pierwszej przymiarki, ale na nierównym podłożu i z cięższym plecakiem warto sprawdzić, czy stopa nie przechyla się nadmiernie na boki. Nie warto więc oceniać amortyzacji wyłącznie przez naciskanie wkładki palcem. Lepiej przejść się w obu butach, by przekonać się, czy krok jest komfortowy, a podparcie pewne również podczas schodzenia ze stopnia.

Jak przymierzać buty trekkingowe?

Jaka podeszwa w butach trekkingowych będzie najlepsza? Aby znaleźć odpowiedź na to pytanie, należy przymierzyć kilka modeli w skarpetkach, które będą używane na szlaku, wykonać kilka kroków, wejść na stopień, a jeśli sklep ma pochylnię, sprawdzić zachowanie butów przy zejściu. Czy stopa przetacza się bez wymuszania ruchu, a pięta pozostaje na miejscu? Czy palce nie uderzają w przód buta? Sztywność podeszwy butów trekkingowych można również porównać delikatnym zginaniem buta w dłoniach. Więcej wskazówek znajdziesz we wpisie na temat tego, jak dobrać odpowiednie buty górskie.

Nie należy oceniać podparcia wyłącznie po wysokości cholewki. Niski but może mieć solidnie usztywniony spód, a wysoki model pozostawać stosunkowo elastyczny. Jeśli zastanawiasz się nad wysokością obuwia, sprawdź, kiedy warto wybrać buty trekkingowe za kostkę.

Zobacz też:

• Jak suszyć buty trekkingowe – czego unikać?
• Jak czyścić i impregnować obuwie trekkingowe?
• Jakie buty do lasu wybrać? Praktyczny poradnik!

Jaka podeszwa w butach w góry? FAQ

Czy twarda podeszwa butów górskich jest zawsze lepsza?

Nie. Sztywniejsza konstrukcja co prawda daje więcej podparcia na kamieniach i przy dużym obciążeniu, ale na łatwych ścieżkach lepszym wyborem będą bardziej elastyczne buty trekkingowe.

Czy głęboki bieżnik wystarczy na mokre skały?

Nie. O przyczepności decydują również mieszanka gumy, kształt klocków i ich kontakt z podłożem. Głęboki bieżnik jest szczególnie przydatny na miękkiej ziemi i błocie.

Czy do każdych sztywnych butów można założyć raki?

Nie. Zgodność z rakami musi wynikać z zaleceń producenta butów i systemu mocowania raków. Sama sztywność podeszwy nie potwierdza kompatybilności.

Czy sztywne buty w góry mogą dobrze amortyzować?

Tak. Sztywność określa odporność na zginanie i skręcanie, a amortyzacja w butach trekkingowych odpowiada za łagodzenie wstrząsów podczas marszu. Odpowiednia konstrukcja pozwala połączyć stabilne podparcie na kamieniach z komfortem podczas długich zejść.